2010

CLUB RAM HORNA: TRY-OUT REEKS 

Beelden en impressies van de eerste drie edities van Club Ram Horna, de culturele talkshowreeks in Grandcafé Restaurant Engels, worden toegevoegd aan dit archief na de laatste try-out op woensdag 28 juli 2010.

2009

PACT OP ZUID: BREKELSVELDSE MOORDZAAK IN AHOY 

Datum: 24 oktober 2009 Locatie: Ahoy, Rotterdam Concept en uitvoering: Ram Horna Organisatie i.s.m: De Oud-Rotterdammer In opdracht van: Pact op Zuid Gespreksleider: Hans Sibarani 

In de nacht van 8 op 9 februari 1963 werden tabakswinkelierster Barbara van der Hoff (38) en haar zoontje Marcel (8) op gruwelijke wijze vermoord. De politie vond hen badend in plassen bloed aan de achterzijde van het winkelpand aan het Brekelsveld, een van de jonge nieuwbouwbuurten in Zuidwijk (Rotterdam-Zuid). De gebeurtenis maakte een onuitwisbare indruk, vooral onder de inwoners van Zuid die massaal uitliepen voor de begrafenis. Onder leiding van de latere hoofdcommissaris Jan Blaauw werd begonnen aan het grootste onderzoek in de Nederlandse misdaadgeschiedenis. Maar ondanks tienduizenden verhoren en duizenden tips bleef ‘Brekelsveld’ onopgelost.

In 2009 startte Ram Horna i.o.v. Pact op Zuid het project Brekelsveldse moordzaak waarmee op deze gebeurtenis wordt teruggekeken. Het literaire vertrekpunt dat de aanleiding vormde, schoof gaandeweg uit beeld. Wel kwam voor 2010 een boekpublicatie in het verschiet, als slot van een groeiend gefaseerd project. De start hiervan vond op 24 oktober 2009 plaats in Ahoy op het jubileumpodium van De Oud-Rotterdammer. Na een eerdere oproep in deze krant sprak Hans Sibarani tijdens een talkshow met (oud-)buurtbewoners, intimi van Barbara van der Hoff, getuigen en deskundigen. Zij keken terug op de moord, het onderzoek en het sociale klimaat begin zestiger jaren. Zo ontstond uiteindelijk een historisch beeld van Zuidwijk aan de hand van een ingrijpende gebeurtenis.

Daarmee beantwoordde het programma aan de doelstelling van Pact op Zuid dat het leefklimaat, de sociale cohesie en economische potentie van dit stadsdeel wil bevorderen. o.m. door aandacht voor de eigenheid en historie. Los hiervan bleek hoezeer de Brekelsveldse moorden nog leven voor veel (oud-)bewoners. Niet alleen als eigentijdse mythe: achter de gesprekstafel werden de emoties opnieuw voelbaar en bleek de impact die een moord kon hebben toen dat nog een zeldzaam fenomeen was. Laat staan een gruwelijke dubbelmoord in een gezin waarvan de winkel als een aanspreekpunt fungeerde. De moorden stonden bovendien in schril contrast met het elan dat Zuidwijk tekende: een innovatief stadsdeel waar jonge gezinnen naar toe trokken die voorheen in buurt- en familieconstructies geklonken bleven. Inmiddels ligt dit ooit sociaal aantrekkelijke woongebied al weer op de schop: des te belangrijker dus om de verhalen van haar (oud-)bewoners op te tekenen en in een betekenisvol perspectief te plaatsen. Al sprak uit de emoties in en rond de talkshow ook de hoop dat deze moord toch nog wordt opgelost. Met RTV Rijnmond werd naderhand gekeken naar mogelijke samenwerking voor het vervolg van dit project. 

www.pactopzuid.info

talkshow Brekelsveldse Moordzaak. Foto: Agnes Smit

talkshow Brekelsveldse Moordzaak. Foto: Agnes Smit

talkshow Brekelsveldse Moordzaak. Foto: Wim Koot

Brekelsveld, achterzijde moordpand. Foto: Wim Koot

2008

ENGELS IN ENGELS 
 

31 oktober 2008. Retrospectief. Kriterion, Engels Grandcafe Restaurant Zalen , Rotterdam. Aanvang: 13.30 uur. Entree: gratis. 

1 -15 november 2008. Expositie. Grand Central 8, Engels Grandcafe Restaurant Zalen , Rotterdam. Openingstijden: 13.00-17.00 uur. Entree: gratis. 

Productie: Ram Horna i.s.m. Engels Grandcafe Restaurant Zalen en IDS. Presentatie: Hans Sibarani. Forum: Aart Broek, publicist/onderzoeker (voorzitter); Jacob Gelt Dekker, ondernemer/filantroop; Gitta Luiten, directeur Mondriaanstichting; Goretti Narain, raadsadviseur Antillenhuis; Karel Willems, voorzitter Zomercarnaval Rotterdam. Website: Agnes Smit (bouw/vormgeving), Hans Sibarani (tekst/redactie). Filmportret: Fenny Vlietstra. Hans Arends. Fotografische rondleiding Stroomzicht: Verele Ghering-Engels. Muzikale afsluiting: Wim Statius Muller (piano). Opening expositie: Mark Harbers, wethouder Economie, gemeente Rotterdam. Inrichting expositie: Constance van Duinen. Muzikale omlijsting en tapdance: trio Met Constance. Subsidienten: DKC Rotterdam, CMO Rotterdam. Sponsors: Engels Grand-cafe Restaurant Zalen.

Het honderdste geboortejaar van cultuurpionier Chris Engels (1907-1980), ingaand op 17 november 2007, vormde de aanleiding voor een uitgebreid retrospectief om deze onderbelichte alleskunner voor het voetlicht te brengen. Met dit project ging ook de samenwerking van start tussen Ram Horna en Engels Grandcafe Restaurant Zalen . Chris Engels was een oom van de huidige directie van het horecabedrijf dat nu geleid wordt door Frans Engels, Els van der Vloed-Engels en Willem van der Vloed. Derde samenwerkingspartner voor dit specifieke project was de Amsterdamse documentairemaker IDS.

Chris Engels vertrok kort voor de Tweede Wereldoorlog als missiearts naar Curacao en bleef hier voor de rest van zijn leven. Na zijn huwelijk met Lucila Boskaljon ontwikkelde hij zich steeds meer als kunstenaar (literator onder het pseudoniem Luc Tournier, beeldend kunstenaar, musicus en componist), maar in de eerste plaats als cultureel pionier en initiator. Tot zijn grootste verdiensten behoren het oprichten van literair tijdschrift De Stoep, voortzetting van de Curacaose Kunstkring en de oprichting van het Curacaos Museum, waarvoor Engels ook vele spraakmakende exposities tot stand bracht. 

De activiteiten van Chris Engels zijn zo veelomvattend, dat hem geen recht was gedaan wanneer gekozen was voor een facet uit zijn culturele erfenis. Om die reden kwam een uitgebreid retrospectief tot stand, dat plaatsvond in filmzaal Kriterion en van start ging met een forumdiscussie getiteld A man, a plan, a canal: Curacao? over de mogelijkheden van Curacao als geografisch cultureel centrum, een ideaal dat Chris Engels destijds voor ogen stond. Hiermee werd een kader gelegd waarbinnen de positie van Engels als Nederlander in de tropen verder kon worden verduidelijkt. De lancering van de website www.chrisengels.nl, vormgegeven op basis van een maquette van Rietveld, riep vele enthousiaste reacties op. (De website is momenteel off line.) Hierna volgden een filmportret van IDS, een fotografische rondleiding door Stroomzigt van Verele Ghering-Engels, dochter van Chris Engels en overgevlogen uit Curacao, en een muzikale afsluiting door de bekendste concertpianist van het eiland, Wim Statius Muller. De Rotterdamse wethouder van Economie, Mark Harbers, opende de expositie Varaan en sabeldier, die onder meer bezocht werd door Paul Comenencia, gevolmachtigde minister van de Antillen, en diens echtgenote.

Het retrospectief werd door 150 personen bezocht. Het leidde tot nieuwe of hernieuwde belangstelling voor Chris Engels en concrete stappen om aan Stroomzigt, het voormalige woonhuis van Chris en Lucila Engels op Curacao, een culturele bestemming te geven. Daarnaast werd Ram Horna door documentairemakers Ferri Ronteltap en Jack Fila gevraagd om mee te werken aan een productie over Chris Engels met als werktitel De ziekte die Curacao heet.

Foto’s van boven naar beneden: forum v.l.n.r. Jacob Gelt Dekker,Gitta Luiten, Aart Broek, Goretti Narain en Karel Willems; presentatie website Chris Engels; opening wethouder Mark Harbers; recital Wim Statius Muller; website met Rietveld plattegrond; Hans Sibarani, Agnes Smit en gevolmachtigde minister Antillen Paul Comenencia; expositie Varaan en sabeldier

2007

NARRATHON

5 augustus 2007. Zomerparkfestival, Museum Van Bommel Van Dam, Venlo. Aanvang: 16.30 uur. Entree: gratis. 
Productie: Ram Horna Concept: Hans Sibarani en Ewald Theunisse. Jury: Natasha Emanuels (voorzitter), Clark Accord, Laurence Roothooft, Ewald Theunisse. 

Lancering van het vertellersspel Narrathon waarbij de deelnemers middels het trekken van opdrachtkaarten een verhaal moeten verzinnen en vertellen. Het spel werd uitgetest op het aanwezige publiek. Deelnemers aan het spel werden beoordeeld door een vakjury o.l.v. cabaretiere Natasha Emanuels en bestond daarnaast uit schrijver Clark Accord, actrice Laurence Roothooft en Ewald Theunisse, de bedenker van Narrathon. Ruim zeventig bezoekers.

VERS VERSUS VERS

11 februari 2007. Arminius, Rotterdam. Aanvang: 15.00 uur. Entree: gratis. Productie: Ram Horna i.s.m. Cafe Blaman. Forum: Manuel Kneepkens (voorzitter), Susanne Janssen, Jeroen Naaktgeboren. Tjeu Strous, Rien Vroegindeweij. Dichters: Amir Afrasiabi, Jana Beranová, Maria Heiden, Arie Hordijk. Hester Knibbe, Dirk Kroon, Jeroen Naaktgeboren, Marco Neijmeijer, Jan Oudenaarden, Lodewijk Ouwens, Esther Naomi Perquin, Marlies Somers, Anne Vegter, Frans Vogel, Rien Vroegindeweij, Hans Wap. Special guest: Simon Vinkenoog.

Debat n.a.v. de benoeming van de Rotterdamse stadsdichter(s) met optredens van vrijwel alle Rotterdamse dichters en een special performance van Simon Vinkenoog. Met de keuze voor de Woorddansers als eerste stadsdichter(s) maakte de Rotterdamse gemeenteraad een opvallend statement: gekozen werd voor een jong, toegankelijk en eigentijds geluid en bovendien voor het dynamische gesproken woord. Daarmee rezen ook vragen, want wie bepaalt de criteria voor een stadsdichter, welke zijn dat en hoe veelzeggend is in dit geval de keuze voor performancedichters die een breed publiek trekken? Moeten dichters toegankelijker worden nu er steeds minder wordt gelezen? Of juist als tegenstem fungeren wanneer de kunsten meer en meer gepopulariseerd worden? En is popularisering wel zo bedenkelijk als bij voorbaat lijkt?

Simon Vinkenoog

Vers versus verswas het openingsprogramma van het nieuwe literaire podium Cafe Blaman, als initiatief voortgevloeid uit het Anna Blaman Festival dat Hans Sibarani in november-december 2006 organiseerde i.s.m. het Rotterdamse Letterenhuis en Arminius. Nadat de samenwerking tussen de verschillende partijen stagneerde, werd het podium verplaatst naar de Grote Visserijstraat waar de programmering (door derden) na een volgende editie tot stilstand kwam. 

IDOLAAT

December 2006 - april 2007. CBK, Rotterdam. Aanvang: 15.00 uur. Entree: gratis. Productie: Ram Horna i.s.m. CBK. Concept en redactie: Hans Sibarani. Gespreksleider: Fred van der Hilst. Muzikaal intermezzo: Plattèl met begeleiding van Matthieu Kleine (bas) en Frans de Berg (keyboards). Gesproken column: Jack Segbars. Floormanagement: Barry van Druten. Hosting: Marianne Smit

fotopalet, in kleur: Marcel Moring; Han Hoogerbrugge; Laurens Abbink Spaink; Karel Schampers; Jake & Dino Chapman ; Judee Sill; Plattèl; fotopalet, zwart-wit: Jack Segbars; Fred v.d. Hilst; Kees Verheul; Marina Tsvetaeva; Dora Dolz; Maria Roosen; Anna Blaman; Dolf Verroen.

In een reeks ontmoetingen met gespreksleider Fred van der Hilst op de zondagmiddag toonden auteurs hun bewondering of fascinatie voor een beeldend kunstenaar of vice versa. Door het publiek hiervan deelgenoot te maken ontstond een dubbelportret – uit de voorkeur voor de een spreekt immers het nodige van de ander. Leven en werk van zowel de bewonderaar als het idool werden toegelicht en becommentarieerd aan de hand van beeld- en geluidsopnamen, terwijl daarnaast een tweede gast aan tafel schoof in de hoedanigheid van expert of intimus van het idool. In een geval schoof het idool zelf aan. 
Gesprekken werden afgewisseld met vertolkingen door Plattèl van de jonggestorven Amerikaanse singer-songwriter Judee Sill, die Jezus en Bach als haar idolen zag. De respons op deze muzikale onderbrekingen was enthousiast en leidde tot plannen voor een concertprogramma met muziek van Judee Sill. Gemiddelde opkomst 50 bezoekers. 

Judee Sill - The Kiss

Overzicht van deze reeks: · 

• 17 december 2006: Marcel Moring over beeldend kunstenaar (tevens tweede gast) Han Hoogerbrugge. Fred van der Hilst sprak hierin met Marcel Moring over zijn eerste roman sinds negen jaar, Dis, de reacties en kritieken, Rotterdam als woonomgeving en de vriendschap en wederzijdse bewondering tussen Moring en Han Hoogerbrugge. Tijdens het gesprek werden beelden getoond van het werk van Han Hoogerbrugge, toegelicht door de maker. 

www.dis.nu

• 18 februari 2007: Dora Dolz over dichteres Marina Tsvetaeva. Tweede gast: Kees Verheul, auteur en slavist. De editie waarin Dora Dolz centraal stond, een jaar voor haar plotselinge overlijden, werd ruim gewaardeerd, mede door de gedrevenheid van Dolz en haar anekdotes. Kees Verheul, vooraanstaand kenner van Tsvetaeva, droeg onder meer haar gedichten in het Russisch voor met aansluitend de Engelse vertalingen door Fred van der Hilst. 

• 18 maart 2007: Laurens Abbink Spaink over beeldend kunstenaarsduo de Chapman Brothers. Tweede gast: Karel Schampers, directeur Frans Halsmuseum. Gespreksthema was de fascinatie voor geweld en het opzoeken van grenzen door de kunstenaar. Tevens werd ingegaan op het bewerken van aangekochte kunstwerken (refererend aan door de Chapman Brothers bewerkte etsen van Goya). Origineel werk van Jake en Dinos Chapman werd aan het publiek getoond en toegelicht door Karel Schampers. 

• 15 april 2007: Maria Roosen over auteur Anna Blaman. Tweede gast: Dolf Verroen. Martine Herman toonde een presentatie van het aankomende gedenkteken voor Anna Blaman waarvoor Maria Roosen de opdracht kreeg. Daarnaast ging dit gesprek in op de voorspoedige carriere van Maria Roosen – drager van de Wilhelminaring – en op de essentie van idolatrie. De Heldenverzameling van Roosen, zowel een intiem project als een persoonlijke fascinatie, bood hiervoor alle gelegenheid. Auteur Dolf Verroen, destijds nauw bevriend met Anna Blaman, vertelde diverse anekdotes inclusief voorheen onbekende details. Ook deze editie werd ruim gewaardeerd.
  

Marcel Moring en Fred v.d. Hilst. Foto: Katja Noordam

v.l.n.r. Kees Verheul, Fred v.d. Hilst en Dora Dolz

Kees Verheul (beeldscherm)

2006

OPENBARINGEN. PROCESSIE EN DECLAMATIE

19 december 2006, looproute vanaf de Maastunnel Zuidzijde en slotgedeelte in Arminius, Rotterdam. Aanvang: 20.15 uur. Entree: 10 euro. Productie: Ram Horna i.s.m. Stichting Rock ‘n’ Roll Highschool en Arminius. Concept en dramaturgie: Hans Sibarani. Regie: Fred van der Hilst. Acteurs: Cigdem Teke, Hok Tan, Fred van der Hilst, Brigitte Dors en Roland te Booy. Zang: Gospeltrio C-United. Percussie: sambaband Sambalanco. Muzikale afsluiting: relirockband Pharmacon. Subsidienten: DKC Rotterdam.

Deze productie, een processie met voordracht van het laatste bijbelboek Openbaringen door acteurs, vormde het slot van het Festival 666 dat georganiseerd werd door de Stichting Rock ‘n’ Roll Highschool. Geinspireerd door het feit dat Rotterdam 666 jaar eerder stadsrechten kreeg, werd een ‘duivels’ festival georganiseerd dat door Ram Horna stichtelijk werd afgesloten. De argeloze deelnemers aan de processie verzamelden zich aan de Zuidzijde van de Maastunnel en werden verrast door gospelzang, een begeleidende percussieband en, eenmaal binnen in de Arminiuskerk waar acteur Roland te Booy het slot van de Openbaringen las vanaf de kansel, een loeiharde uitsmijter in de vorm van gothicmuziek door relirockband Pharmacon. 

DRS. P LIVE IN DIK T.

29 oktober 2006. Dik t, Gemeentebibliotheek Rotterdam. Aanvang: 15.00 uur. Entree: 7,50 euro. Productie: Ram Horna. Gespreksleider: Jana Beranová.

Drs. P, Jana Beranová en (staand) Hans Sibarani.

Drs. P in gesprek met Jana Beranová.

Bob Rebel en Hendrik Wijkstra (praeses), RSC, Hans Sibarani en Jana Beranová.

Drs. P drukt zijn handen in het cement.

Hulde aan de fameuze Heinz Polzer alias Drs. P in bibliotheekcafe Dik t. In een uitgebreid interview met Jana Beranová kwamen diverse aspecten aan bod van de literator, performer en de mens achter Drs, P, uiteraard op de droogkomische wijze die hem vanaf de jaren zestig populair maakte. Nadat een afvaardiging van het Rotterdams Studenten Corps (waarvan Heinz Polzer in de jaren dertig lid was) het verenigingslied had aangeheven, volgde het hoogtepunt van de middag en zette Drs P zijn handen in het cement. De tegel aan de Walk of Fame waarvoor Ram Horna hem had voorgedragen, werd later geplaatst door de Stichting Walk of Fame Europe op de looproute aan de Schiedamsedijk. Drs. P, die in 2009 negentig werd, was op dat moment de oudste persoon aan wie een tegel werd toegekend. Na afloop was er gelegenheid om te signeren. De huldiging werd bezocht door 100 bezoekers.

OVALENTAFELGESPREK 

12 oktober 2006. Kunstpassage, Rotterdam. Aanvang: 20.00 uur. Entree: gratis. Productie: Ram Horna i.s.m. Constance van Duinen. Gespreksleider: Hans Sibarani. Deelnemers: Feico Houweling (Stichting Noodfaculteit Rotterdam), Atie Mol (Fonds1818), Marcel Prins (vormgever), Mieke de Wit (De Theaterstraat).
Aansluitend: opening duo-expositie Constance van Duinen en Victor Snijtsheuvel met muzikale omlijsting Victor Snijtsheuvel en Dick van Duinen. Aanvang: 20.00 uur. Entree: gratis. Aansluitend om 21.00 uur opening duo-expositie. 

De Rotterdamse Kunstpassage werd in de zomer van 2006 geopend in het voormalige Gerechtsgebouw aan de Noordsingel: een tijdelijke instelling in het kader van inventief beheerbeleid door Monumentenzorg, als onderkomen voor kunstenaars die wilden exposeren of op een andere wijze gebruik wensen te maken van de ruimte. In een gesprek in de bibliotheek van de Kunstpassage onder leiding van Hans Sibarani werd met deelnemers uit het kunstencircuit bekeken in hoeverre een dergelijk concept werkt en wellicht elders kan worden voortgezet. Uit het gesprek rolden suggesties en mogelijke initiatieven voort. De Kunstpassage werd in 2007 uiteindelijk weer opgeheven.

HET TRIBUNAAL. RECONSTRUCTIE VAN EEN SCHANDAAL

17 mei 2006. Arminius, Rotterdam. Aanvang: 20.15 uur. Entree: 7,50 euro. Productie: Hans Sibarani, Letterenhuis en Arminius. Regie: Fred van der Hilst. Dramaturgie: Hans Sibarani. Ingeleid door: Ivo Opstelten, burgemeester van Rotterdam. Cast: Maria Heiden (Tine van Buul), Manuel Kneepkens (President Jaap Buys), Ruurt de Maesschalck (openbare aanklager Albert Helman), Roland te Booy (verdediger Johan van der Woude), Jana Berenova (bijzittend rechter Mr. Prins), Willem Donker (bijzittend rechter Mr. Hartman), Paul Rottger (bijzittend rechter Mr. Den Haan), Woody van Amen (getuige Simon Carmiggelt), Rien Vroegindeweij (getuige dhr. Grashof), Joyce Roodnat (getuige mej. Terwee), Gerard Cox (getuige dhr. Florijn), Annie de Reuver (jurylid mej. Voogd), Aad Meinderts (jurylid dhr. Hazelhoff), Fred van der Hilst (jurylid dhr. Elsacker), Kester Freriks (jurylid dhr. Hallema), Peter Bulthuis (jurylid dhr. Treibitz), Dora Dolz (jurylid Dra. Van Herwaarden), Ted Langenbach (jurylid dhr. Van der Pot), Anne Vegter (Anna Blaman), Nataschenka van Oort (griffier L. van Moppes). Nabeschouwing: Aad Meinderts, Michiel van Kempen en Kester Freriks. Subsidienten: DKC
Rotterdam.

v.l.n.r. 1e rij: burgemeester Ivo Opstelten, Fred van der Hilst, Hans Sibarani, Jana Beranová 2e rij: Gerard Cox, Ted Langenbach, Annie de Reuver

In 1949 vond ter gelegenheid van de Boekenweek een unieke gebeurtenis plaats: een literair schertsproces waar niemand minder dan Anna Blaman, de bekendste schrijfster van dat moment, door haar vakgenoten werd gedaagd. Inzet van dit proces was Blamans tweede roman, Eenzaam avontuur. Het proces, opgenomen door de VARA, vond plaats in de Blauwe Zaal van het Rotterdamse Beursgebouw. Het werd Het Boekentribunaal genoemd. Het ging de geschiedenis in als een ongekend schandaal in de Nederlandse letteren. Vooral aanklager Albert Helman speelde hierin een rol van formaat. Blaman, bij verschijnen van Eenzaam avontuur een jaar daarvoor al onder vuur genomen door de katholieke en gereformeerde pers, voelde zich diep geraakt. De toekenning van de P.C.Hooftprijs zeven jaar later zag zij nog als rehabilitatie. Dit wonderlijke historische proces, waarvan het oorspronkelijke typoscript werd bewerkt door Hans Sibarani, werd anno 2006 opnieuw uitgevoerd onder regie van Fred van der Hilst; ingeleid door burgemeester Ivo Opstelten en voorgelezen door een groot aantal bekende Rotterdammers in de rollen van president, aanklager, verdediger, getuigen en juryleden. Na afloop vond een nabeschouwing plaats o.l.v. recensent, schrijver en biograaf Kester Freriks met Blamanbiograaf Aad Meinderts en Helmanbiograaf Michiel van Kempen. Het CBK kondigde bij monde van Martine Herman en Peter Bulthuis de realisatie aan van een gedenkteken voor Anna Blaman. Deze eenmalige productie werd lovend besproken in de landelijke media en bijgewoond door 200 bezoekers.

v.l.n.r. 1e rij: Joyce Roodnat, Woody van Amen, Aad Meinderts, Manuel Kneepkens. 2e rij: Anne Vegter, Maria Heiden, Kester Freriks.

NRC

Volkskrant